Camperkrant
Camperkrant
Alles over campers!

NL - Grolloo

7 juli 2013

Een blues van Frederiksoord naar Grolloo - Door Kees Bregman januari 2013
Het traditionele fietsrondje brengt ons dit keer naar Drenthe. Als echte bluesliefhebber fiets je dan ook even langs Grolloo (ja, tegenwoordig met twee o’s), waar ooit Neerland’s grootste blueshistorie werd geschreven. In september 2011 overleed Harry Muskee, de legendarische ‘Cuby’ van de Blizzards die Drenthe op de kaart zette. Een fietstocht, en een hommage.

De wortels van de blues liggen in de zwarte sloppenwijken van de Mississippi delta, waar op elke straathoek de kommer en kwel van het leven werd bezongen. Geen vrolijke muziek dus, eerder hartverscheurend. Blues, jazz en rock kwamen in de jaren zestig tot een mengvorm die nog altijd tot de hoogtepunten van de moderne muziek wordt gerekend. In de tijd dat de popmuziek nog in de kinderschoenen stond en in Nederland slechts bandjes in Amsterdam en Den Haag voorzichtig de eerste stappen waagden, ontstond er in het afgelegen Drentse dorp Grollo zomaar blanke blues die de wereld zou verbazen. De LP-hoes van Cuby and the Blizzards had de sfeer van een ansichtkaart, en heette ‘Groeten uit Grollo’.

Een blues voor de heide
Een hommage aan Cuby kan daarom niet anders zijn dan een blues. Een blues voor de Drentse hei. En dat treft, want een zomer zonder heidetocht is voor ons geen echte zomer. Aangezien onze heidevelden in augustus en september bloeien togen we er voor dit zomernummer al vorig jaar naar toe. We hebben wel iets met heide. Ik weet wel, echte natuurpuristen vinden het eerder cultuur dan natuur, en een beetje gelijk hebben ze wel. Toen de schaapskuddes door de nieuwe economie werden verdreven zou de heide binnen enkele decennia weer gewoon bos worden, wat het daarvoor immers ook was. We kozen voor de heide, dus ook voor beheer, inclusief het inzetten van moderne grazers zoals (meestal Frans loeiende) runderen. Je moet er af en toe voor van de fiets, want verkeersregels zijn net als de meeste andere Fransen niet aan deze beesten besteed. Ze hebben ook nooit haast om het fietspad weer vrij te maken. En we moeten ze ook nog leren om niet uitgerekend op de loop- en fietspaden een verse plak stront te deponeren, maar ik betwijfel of Natuurmonumenten daar een lesprogramma voor kan ontwikkelen.

Frederiksoord
We beginnen ons zomerse bluestraject in Frederiksoord, in het westelijke deel van Drenthe bij Vledder. Dat heeft een nostalgische reden. In de tijd dat ik nog in mijn korte stoffen broekje liep (en dat is echt lang geleden) kan ik mij een vakantie herinneren in Frederiksoord. Dit dorp ontstond ooit als werkkamp voor Randstedelingen. Wie weet sta ik hier dus wel op grond waar ooit een zijtak van mijn vroege familie zich in het zweet werkte. Zwervers, ontheemden en ander los stadsvolk dat in de Randstad werd opgepakt voor landloperij kon kiezen tussen de gevangenis of een enkele reis Frederiksoord. We schrijven begin 19e eeuw, de Franse tijd was net voorbij en er heerste armoede in de steden. Toen ex-militair Johannes van den Bosch in een vlaag van sociale verbondenheid zich het lot van die stakkers aantrok gaf hij in 1818 de start voor de ‘Maatschappij van Weldadigheid’, met een aantal kampen in de buurt van het Drentse Vledder. Deze koloniën groeiden uit tot de dorpen Frederiksoord en Wilhelminaoord. Het was hard werken op het land in een vreemde omgeving tegen een karig inkomen. Zou daar het zaad voor de Drentse blues zijn gelegd? Er is tegenwoordig een museum dat het allemaal uitlegt, maar ik herinner mij van Frederiksoord vooral de grote botanische tuin van de Tuinbouwschool. De school is inmiddels verhuisd, maar de tuin is er nog. Net als een verkleurde dia van mij – drie turven hoog – in de hoge bloemenzee. ’s Avonds bij de dia-voorstelling speelde mijn vader op de piano. Iets van Max van Praag waarschijnlijk, maar in mijn herinnering pure blues.

Bos en hei
Met een hoofd vol tedere herinneringen fietsen we verder. Via Vledder, Veenhuizen (nóg zo’n naam die staat voor een gedwongen verblijf) en het Wapserzand bereiken we de Brunstinger plassen. Een afwisselende route door bos en hei, met begeleiding van krekels en zanglijsters. Een vrolijke, up-tempo blues van het Drentse landschap, dat kan dus ook. Als we het Oranjekanaal oversteken bij het felgekleurde vakantiepark (voorheen Pipodorp) komen we in het volgende mooie heidegebied van het Hijkerveld. In de verte horen we dan al het aanzwellende geluid van trainende motoren op het circuit van Assen. ‘Oerend hard’ – dat is weliswaar stevige Achterhoekse blues, maar wat mij betreft volledig passend in het thema. We nemen even een zijsprongetje om in het dorp Hooghalen een ijsje te halen bij Fledderus – een begrip in de wijde omgeving. Daarna gaat het door het Wittelerveld ten westen van het circuit richting Assen. In Witten blijven we een nachtje op de minicamping van de familie Gordinou de Gouberville. Alwéér nostalgie, want met zo’n naam kan het niet anders of ik heb vroeger met zijn neef Han muziek gemaakt. Blues, ja. Ik heb zelfs zijn drumstel geleend voor een talentenjacht in Amsterdam. Tja, de jury hield niet van blues.

Bartje
Een avondje Assen kan ik iedereen aanbevelen. Een gezellige stad vol terrasjes, vooral als de temperaturen zomerse waarden aanhouden. Je ontkomt er niet aan om even het symbool van Assen een hand te geven. Het beeldje van Bartje staat een beetje achteraf, maar dat heeft niet kunnen voorkomen dat het al talloze keren onderwerp van ludieke diefstal of grove beschadiging is geweest. Kunstenares Suze Boschma-Berkhout heeft het er maar druk mee het telkens te restaureren. Hoeveel mensen weten dat het origineel niet de NCRV televisieserie is, maar uit de boeken van Anne de Vries komt? En dat de uitroep ‘ik bid nie veur bruune bon’n!’ de trieste werkelijkheid in een arm Drents gezin uitbeeldt? Op muziek zou dat een blues zijn. Het is maar weinigen gegeven om elk jaar je twaalfde verjaardag te vieren, maar Bartje flikt het elk jaar op de eerste zaterdag in september, met een groot kinderfeest. Doorgaan, Bart.

Heen-en-weer
De volgende ochtend fietsen we van Assen via Deurze en Rolde naar Grolloo, het verste punt van onze bedevaart naar de oorsprong van de Nederlandse blues. Vreemd genoeg is er nergens een ansichtkaart te koop met ‘groeten uit Grollo(o)’ erop. Het borstbeeld van Cuby in het parkje voor zijn stamkroeg is niet te missen, maar naar de vroegere oefenruimte is het even zoeken. Er zijn niet veel boerderijen in Grolloo, maar ze lijken allemaal op elkaar. Eenmaal bij de juiste aangekomen worden we weer terug verwezen naar de kroeg voor een toegangskaartje. Terug in het museum wil ik natuurlijk een T-shirtje kopen als bewijs dat ik er ben geweest, maar daarvoor moet ik wéér naar die kroeg! Met die heen-en-weertjes tussen het oefenlokaal en het dranklokaal krijg je onbewust toch een idee hoe het leven van de heren zich heeft afgespeeld. Drank en blues horen nu eenmaal bij elkaar.

Kussengevecht
Met mijn nieuwe shirtje trots om de schouders fietsen we langs het dorp Amen (hoe toepasselijk in deze hommage) door de boswachterij Grolloo weer naar het zuidwesten, richting Vledder waar we de fietsen weer op de auto gaan zetten. Eerst gaan we via Beilen en het Dwingelderveld nog even langs het grote hunebed bij Havelte, waar mijn volgende herinnering ligt. Het vakantiehuis op de heuvel ernaast is er ook nog, maar dan zonder de nostalgische slaapzalen waarvan ik mij vooral de kussengevechten herinner, tot een boze huismeester er een einde aan maakte. Ligt het nu aan de Drentse omgeving dat nostalgie en blues hier zo gemakkelijk toeslaan? Waar ze in Amerika de sloppenwijken van New Orleans of Chicago nodig hadden voor zwarte bluespioniers als Elmore James en John Lee Hooker, ging het met de ‘blanke’ blues eigenlijk net zo. In Engeland jongens als John Mayall en Eric Clapton in de grauwe industriewijken van Manchester, en in het afgelegen Grolloo Harry Muskee en z’n makkers. Ik heb ‘m nog, die grijsgedraaide LP. U moet de Groeten uit Grollo hebben. Met één ‘o’.

Museum De Koloniehof, Frederiksoord
Een goed beeld van de Drentse koloniën en de Maatschappij van Weldadigheid. Met de tuinen van de tuinbouwschool en een labyrint voor de kids. Koningin Wilhelminalaan 87, 8382 GC Frederiksoord. Tel: 0521 382712, www.dekoloniehof.nl

Museum Valse Kunst, Vledder
Een bizar museum, vol met ‘nagemaakte’ kunst. Enig in zijn soort, met onthutsende rondleidingen over wat vals en echt is. Een aanrader! Brink 1, 8381 BE Vledder. Tel: 0521 383352, www.museums-vledder.nl

IJssalon Fledderus, Hooghalen
Brood, banket en ijs. Vooral vanwege het laatste is Fledderus een begrip bij fietsers die ten zuiden van Assen een ritje maken. Knus terras, ideaal voor een stop. Hoofdstraat 14, 9414 AC Hooghalen. Tel: 0593 592216, www.bakkerijfledderus.nl

C+B museum, Grolloo
Alles over Cuby and the Blizzards in de boerderij die zowel woning als oefenruimte was. Met instrumenten, films, en de originele bedstedes. Voorstreek 4, 9444 PE Grolloo. Tel: 0592 269917, www.cubymuseumgrolloo.nl

 

Onze fietsroute
Vledder, Frederiksoord, Wilhelminaoord, Boschoord, door de boswachterij Smilde naar Hoogersmilde, Oranje, door het Hijkerveld naar Hooghalen, langs het Waterlelieveld en het circuit naar de camping in Witten bij Assen. De tweede dag via Deurze, Rolde en Amen naar Grolloo, dan via de boswachterij Grolloo via Zwiggelte, Beilen en Dwingeloo weer naar Vledder.