Camperkrant
Camperkrant
Alles over campers!

Het laden van de tweede accu

11 november 2010

Door Thessa Linders - Proosten Electronics BV

Nagenoeg elke camper heeft een tweede, aparte, accu voor het verbruik in de leefruimte. Logisch, want de startaccu is niet geschikt voor dit soort doeleinden. Deze ‘huishoud’- ofwel ‘licht’ accu wordt qua capaciteit steeds groter aangezien de camper van steeds meer luxe wordt voorzien.
Aangezien de accu’s de energiebron zijn voor een zorgeloze vakantie is een goed laadsysteem van groot belang.

De startaccu
Tijdens het rijden ofwel draaien van de motor wordt de start accu geladen d.m.v. de dynamo. Aangezien een startaccu niet gebruikt wordt voor echte ontladingen, is lading via de dynamo voldoende. Echter, bij langdurige stilstand, bijvoorbeeld tijdens stallingperiodes zal een open conventionele accu langzaam leeg lopen. Daarom is het absoluut raadzaam om een lader aan te sluiten. Hiermee voorkomt men startproblemen en een kapotte accu. Tegenwoordig wordt echter ook steeds meer de onderhoudsvrije accu ingezet als starttoepassing. Deze accu’s hebben een zeer geringe zelfontlading. Maar omdat men toch een acculader dient te installeren voor de lichtaccu, is het eenvoudig om in dit geval toch de startaccu meteen bij de lading te betrekken.

De licht-/huishoud accu
Omdat een dynamo meestal ruim voldoende stroom kan leveren is het zonde om hier niet optimaal van te profiteren. Door aansluiten van bijvoorbeeld een laadstroomverdeler (ofwel diodebrug) kan zo, tijdens het draaien van de motor, de tweede accuset geladen worden. Alleen laden via een dynamo is echter niet voldoende. Alleen door middel van een acculader wordt een accu goed opgeladen, aangezien op deze manier het zuur goed gemengd wordt. Optimale situatie is dus om een installatie te creëren waarbij de tweede accuset zowel via de dynamo als via een acculader geladen wordt.

2-kanaals acculaders
Hart van het hele laadsysteem is natuurlijk de acculader. In de markt zijn meerdere types twee kanaals acculaders te verkrijgen. We kunnen ze in 3 categorieën onderverdelen:
1 Laders met een intern scheidingsrelais
Bijzondere aan deze laders is dat d.m.v. het relais beide accu’s door de dynamo en door de acculader geladen worden. Er zijn verder geen extra producten nodig om tot een compleet laadsysteem te komen.
2 Laders met diode gescheiden uitgangen
De diode zorgt voor opsplitsing van de laadstroom. Dit is niet 50%-50% zoals vaak gedacht wordt. Dit hangt puur af de stroom die de accu’s vragen, dus hoe ver de accu’s ontladen zijn. De startaccu zal nagenoeg altijd vol zijn als de acculader aan staat. Dit betekent dat de acculader bijna zijn voltallige laadstroom naar de huishoud accu zal leveren.
Beide accu’s worden bij aanwezigheid van de netspanning geladen en onderhouden. Wil men dat de huishoud accu ook tijdens het draaien van de motor geladen wordt, dan moet er nog een losse laadstroomverdeler achter de dynamo geplaatst worden.
3 Laders met twee afzonderlijke uitgangen
Deze laders hebben een hoofduitgang en een tweede aparte uitgang met een lage laadstroom voor de startaccu. Deze tweede uitgang is meestal geen echte laaduitgang maar voorziet de startaccu puur van een onderhoudsspanning. Ook bij dit soort laders geldt dat er een laadstroomverdeler geplaatst dient te worden om de huishoudaccu te kunnen laden via de dynamo.

Tips
• Neem een professionele acculader die ook aan kan staan tijdens belasting van de accu. De zogenaamde inbouwladers. Voordeel is dat als de lader aanstaat deze in feite als voeding dient voor de aanwezige 12Volt verbruikers. Zo wordt de accu ontzien.
Een garage lader of een lader van de DHZ/bouwmarkt is niet geschikt. Deze laders zijn ook vaak niet voorzien van een druppellaadfunctie waardoor ze niet permanent aangesloten kunnen blijven.
• Mocht u een twee kanaals lader aanschaffen waarbij de laadspanningen instelbaar zijn, kies dan voor een laadinstelling die geschikt is voor zowel de startaccu als de lichtaccu.

Er bestaan verschillende mogelijkheden om tot een compleet laadsysteem te komen. Onderstaand gaan we hier verder op in. Wij gaan uit van twee accusets.
Hierin is puur het laadsysteem getekend. Het 12Volt circuit van de verbruikers en het 230VAC circuit is achterwege gelaten.
In de tekeningen zijn 4 systemen weer gegeven met enkele voorbeeld producten.

Systeem 1
Hier is gebruik gemaakt van een acculader uit de 1ste categorie. Deze installatie verdient de voorkeur. Er ontstaat een compleet, verliesvrij laadsysteem met een eenvoudige installatie. Dit is tevens aan de bekabeling terug te zien.

Systeem 2
Een acculader uit de tweede of derde categorie i.c.m. een laadstroomverdeler. De acculader zorgt voor beide accu’s tijdens aanwezigheid van de netspanning, de dynamo doet dit tijdens het draaien van de motor.

Systeem 3
In deze situatie is gekozen voor een acculader met 1 uitgang. Deze uitgang is ook op de laadstroomverdeler aangesloten zodat de stroom toch opgesplitst wordt naar de twee accu’s. De dynamo is tevens op de laadstroomverdeler aangesloten. Zo ontstaat weer de situatie dat beide accu’s geladen worden zowel via de dynamo als via de acculader. Dit systeem is vergelijkbaar met systeem 2.

Systeem 4
De 1 kanaals acculader zorgt puur voor de lading van de lichtaccu. Alleen de dynamo is op de laadstroomverdeler aangesloten, dus beide accu’s worden echter wel tijdens het rijden geladen worden. Dit systeem is alleen geschikt voor campers die niet lang stil staan of een onderhoudsvrije startaccu hebben en de stilstand binnen de beperkingen blijft.

Wat voor u nou het meest geschikte systeem is? Dat hangt af van uw eigen voorkeur, uw budget en uw accu- /dynamocapaciteiten. Systemen 1,2 en 3 werken alle anders, maar het uiteindelijke resultaat is alle gelijk: beide accu’s worden geladen via de lader en via dynamo. Zoals reeds aangegeven verdient systeem 1 wel de voorkeur omdat dit een compleet, volautomatisch, verliesvrij laadsysteem betreft. Qua aanschaf van de lader zal men wellicht duurder uit zijn, maar dit wordt gecompenseerd doordat met geen extra producten (zoals een diodebrug of accuschakelaar) nodig heeft en bespaart op de inbouwkosten.

Tips

• Als u een laadstroomverdeler aan wilt schaffen, controleer dan het maximaal vermogen van de dynamo. Wat de capaciteiten van de accu’s zijn is niet van belang. Als een laadstroomverdeler 90Amp. is, betekent dit dat er een dynamo met een maximaal vermogen van 90Amp. op aangesloten mag worden.
• Als laadstroomverdeler in combinatie met een acculader ingebouwd wordt, kan het dynamolampje op het dashboard gaan branden. Dit komt omdat de aanwezigheid van de acculader opgemerkt wordt door het electronisch systeem van het voertuig, wat resulteert in een foutmelding. Door een standaard diode (1N4001 t/m 1N4007) te monteren in de D+ kabel van dynamo naar diodebrug kan men dit voorkomen.
• Monteer voldoende dikke kabels. Zeker over de kabels vanuit de dynamo zullen hoge stromen lopen. Als men te dunne kabels gebruikt worden, kunnen deze niet alleen zeer heet worden, maar het resulteert ook in spanningsverlies. Zo kan de spanning die uiteindelijk de accu’s bereikt een stuk lager uitvallen.
• Als u een diodebrug wilt toepassen, neem dat altijd een verliesvrije of een verliesarme diodebrug. Bij de ‘ouderwetse’ diodebruggen heeft met standaard al een spanningsverlies van 0,7Volt.
• Laat de installatie van de apparatuur uitvoeren door een vakman.